Brak kontroli sądowej sposobu prowadzenia BIP

Brak sądowej kontroli sposobu prowadzenia BIP – istotne postanowienie WSA w Łodzi
(II SAB/Łd 6/22)

Granice skargi na bezczynność w sprawach dotyczących Biuletynu Informacji Publicznej

W postanowieniu z 11 maja 2022 r., sygn. II SAB/Łd 6/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odniósł się do niezwykle istotnego problemu praktycznego: czy możliwe jest zaskarżenie do sądu administracyjnego sposobu prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej oraz żądanie zamieszczenia (lub usunięcia) określonych treści w BIP.

Sąd jednoznacznie stwierdził, że:

„Za czynność z zakresu administracji publicznej […] nie można uznać samego sposobu utworzenia i prawidłowości prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej”

oraz że:

„Nie istnieje przepis prawa, który uprawniałby skarżącą do żądania zamieszczenia bądź też usunięcia z Biuletynu Informacji Publicznej określonej informacji publicznej.”

To rozstrzygnięcie ma daleko idące znaczenie dla praktyki funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego.

Stan faktyczny – czego dotyczyła sprawa?

Skarżąca domagała się zamieszczenia w BIP retransmisji sesji rady gminy. W jej ocenie brak publikacji nagrań oznaczał bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej.

Organ wskazywał na problemy techniczne, a następnie udostępnił nagrania w innym trybie. Skarżąca jednak podtrzymywała zarzut bezczynności, ponieważ informacja nie została opublikowana w BIP w oczekiwany przez nią sposób.

Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Kluczowa teza: nie ma „roszczenia o publikację w BIP”

WSA wyraźnie oddzielił dwie kwestie:

Prawo do informacji publicznej – które podlega sądowej kontroli.
Sposób prowadzenia BIP – który takiej kontroli nie podlega.

Sąd podkreślił, że:

obowiązek prowadzenia BIP wynika z ustawy,
ale nie istnieje norma prawna przyznająca konkretnemu podmiotowi indywidualne roszczenie o publikację określonej treści w BIP,
prawidłowość prowadzenia BIP jako taka nie jest „czynnością z zakresu administracji publicznej” dotyczącą indywidualnych praw lub obowiązków.

W konsekwencji nie można skutecznie wnieść skargi na bezczynność polegającą na „nieopublikowaniu czegoś w BIP”.

Co to oznacza dla JST?

To rozstrzygnięcie jest szczególnie ważne dla:

wójtów, burmistrzów i prezydentów miast,
sekretarzy i kierowników referatów organizacyjnych,
administratorów BIP,
inspektorów ochrony danych.

1. BIP podlega obowiązkowi ustawowemu, ale…

Organ ma obowiązek prowadzić BIP zgodnie z ustawą. Jednak kontrola sądowoadministracyjna dotyczy dostępu do informacji, a nie „techniki publikacji”.

2. Właściwą drogą jest wniosek z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

Jeżeli dana informacja nie została udostępniona w BIP, zainteresowany może:

złożyć wniosek o jej udostępnienie,
a dopiero bezczynność w tym trybie może być przedmiotem skargi do sądu.

Sąd wyraźnie zaznaczył, że skarżąca nie domagała się informacji „dla siebie”, lecz jej upublicznienia w BIP – a to zasadnicza różnica.

Praktyczne ryzyka dla urzędów

Choć sąd wyłączył sądową kontrolę sposobu prowadzenia BIP w tym zakresie, nie oznacza to pełnej dowolności.

Nadal aktualne pozostają:

obowiązki wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej,
obowiązki wynikające z przepisów o BIP,
odpowiedzialność za bezczynność w trybie wnioskowym,
odpowiedzialność związana z przetwarzaniem danych osobowych.

W praktyce problemy najczęściej pojawiają się przy:

publikacji nagrań sesji,
anonimizacji dokumentów,
publikacji umów, decyzji i rejestrów,
usuwaniu archiwalnych treści.

Granica między „obowiązkiem publikacyjnym” a „roszczeniem o publikację” nie zawsze jest oczywista – i właśnie w tym obszarze pojawia się najwięcej błędów.

Wnioski

Postanowienie WSA w Łodzi stanowi ważne doprecyzowanie granic kognicji sądów administracyjnych.

Nie każde zastrzeżenie do funkcjonowania BIP może być przedmiotem skargi do sądu.

Jednocześnie jednostki samorządu terytorialnego powinny bardzo uważnie analizować:

kiedy mamy do czynienia z obowiązkiem udostępnienia informacji na wniosek,
jakie treści powinny być publikowane z urzędu,
jak prawidłowo dokumentować realizację obowiązków informacyjnych.

Zaproszenie na szkolenie

Jeżeli w Państwa jednostce pojawiają się wątpliwości dotyczące:

zakresu danych publikowanych w BIP,
relacji między dostępem do informacji publicznej a ochroną danych osobowych,
zasad anonimizacji dokumentów,
odpowiedzialności za nieprawidłowości w BIP,

zapraszamy na szkolenie AKADEMII PRAWA SAMORZĄDOWEGO:

„Przetwarzanie danych osobowych w BIP”

Szkolenie ma charakter praktyczny i koncentruje się na realnych problemach pojawiających się w kontrolach oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Szczegółowe informacje i rejestracja:
https://aps.clickmeeting.com/przetwarzanie-danych-osobowych-w-bip/register