Zadania gmin w zakresie ochrony zwierząt
w świetle kontroli.

13 lutego 2026
a wooden judge's hammer on top of a table

Ochrona zwierząt należy do zadań własnych gmin i od kilku lat znajduje się pod szczególnie intensywną kontrolą organów nadzoru, inspekcji weterynaryjnej oraz organizacji społecznych. W praktyce oznacza to, że działania gmin w tym obszarze coraz częściej stają się przedmiotem kontroli, sporów, a nawet postępowań sądowych.

Dla wielu jednostek samorządu terytorialnego nie jest to problem natury finansowej, lecz proceduralnej i organizacyjnej. Właśnie w tych obszarach najczęściej pojawiają się zarzuty.

Dlaczego kontrole w tym obszarze są dziś tak częste?

Z raportów i analiz dotyczących systemu opieki nad zwierzętami wynika, że funkcjonowanie schronisk i systemu odławiania zwierząt od lat budzi poważne zastrzeżenia. W jednym z raportów wskazano m.in., że:

  • brakowało skutecznego systemu identyfikacji zwierząt,

  • schroniska były przepełnione,

  • w wielu jednostkach nie zapewniano odpowiednich warunków bytowych.

Równocześnie obserwowany jest wzrost liczby spraw dotyczących znęcania się nad zwierzętami, a system ochrony zwierząt podlega coraz bardziej intensywnym mechanizmom kontroli i sankcji.

W praktyce oznacza to, że gminy są dziś:

  • częściej kontrolowane przez wojewodów,

  • weryfikowane przez organy nadzoru,

  • poddawane presji organizacji społecznych i mediów.

Najczęstsze zarzuty wobec gmin

Na podstawie kontroli i rozstrzygnięć nadzorczych można wskazać kilka powtarzających się problemów.

1. Wadliwie skonstruowane programy opieki nad zwierzętami

Typowe błędy to:

  • brak wszystkich elementów wymaganych ustawą,

  • ogólnikowe zapisy bez realnych działań,

  • brak wskazania konkretnych podmiotów realizujących zadania.

 

2. Nieprawidłowe umowy ze schroniskami

Kontrole często wykazują:

  • brak precyzyjnych zapisów dotyczących standardów opieki,

  • brak mechanizmów kontroli schroniska przez gminę,

  • niejasne zasady rozliczeń.

 

3. Brak dokumentowania działań gminy

To jeden z najczęstszych problemów. W wielu gminach:

  • brak protokołów z interwencji,

  • brak ewidencji zwierząt,

  • brak dokumentów potwierdzających wykonanie obowiązków.

W razie kontroli oznacza to, że gmina nie jest w stanie wykazać, że realizowała swoje zadania, nawet jeśli faktycznie podejmowała działania.

4. Niejasne relacje z organizacjami społecznymi

Częste problemy to:

  • brak formalnych zasad współpracy,

  • spory kompetencyjne,

  • nieprawidłowe przekazywanie zwierząt lub środków publicznych.

 

5. Błędy proceduralne przy decyzjach i interwencjach

Dotyczy to m.in.:

  • odbierania zwierząt,

  • finansowania leczenia,

  • organizowania transportu i opieki tymczasowej.

 

Co jest największym problemem w praktyce?

Wbrew pozorom nie chodzi o brak środków finansowych.Najczęściej przyczyną zarzutów są:

  • źle skonstruowane programy i uchwały,

  • brak procedur wewnętrznych,

  • brak dokumentacji działań,

  • nieprawidłowe umowy ze schroniskami.

To są błędy, które bardzo łatwo wykazać w trakcie kontroli.

Co grozi gminie w razie stwierdzenia nieprawidłowości?

Konsekwencje mogą być różne:

  • rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody,

  • zalecenia pokontrolne,

  • postępowania administracyjne,

  • spory sądowe,

  • odpowiedzialność dyscyplinarna lub finansowa.

Coraz częściej sprawy z zakresu ochrony zwierząt trafiają również do mediów, co dodatkowo zwiększa presję na samorządy.

Jak przygotować gminę na kontrolę?

Podstawowe działania, które znacząco ograniczają ryzyko zarzutów:

  • Audyt programu opieki nad zwierzętami.

  • Przegląd umów ze schroniskami.

  • Wprowadzenie procedur dokumentowania działań.

  • Uporządkowanie współpracy z organizacjami społecznymi.

  • Szkolenie pracowników odpowiedzialnych za ten obszar.

 

Zaproszenie na praktyczne szkolenie APS

Jeżeli w Państwa gminie pojawiają się wątpliwości:

  • jak prawidłowo skonstruować program opieki nad zwierzętami,

  • jak przygotować urząd na kontrolę,

  • jak uniknąć najczęstszych błędów wykazywanych przez organy nadzoru,

  • jak prawidłowo współpracować ze schroniskami i organizacjami,

zapraszamy na praktyczne szkolenie online Akademii Prawa Samorządowego:

„Zadania gmin w zakresie ochrony zwierząt w świetle kontroli”

Termin: 18 lutego 2026 r.
Godzina: 10:00
Forma: szkolenie online
Cena: 299 zł/os. (zwolnienie z VAT)
Płatność: po szkoleniu na podstawie faktury

Podczas szkolenia uczestnicy otrzymają praktyczne wskazówki, wzory dokumentów i gotowe rozwiązania, które można wdrożyć w urzędzie od razu po szkoleniu.

Zapisy na szkolenie:

https://aps.clickmeeting.com/zadania-gmin-w-zakresie-ochrony-zwierzat-w-swietle-kontroli/register

 

 

akademia@akademprasam.pl

tel. +48 884 214 543

Website created in white label responsive website builder WebWave.