Zadania jst w związku z organizowaniem kąpielisk i wód wykorzystywanych do kąpieli

Wraz z rozpoczęciem sezonu letniego gminy stają przed koniecznością organizacji bezpiecznych miejsc do wypoczynku nad wodą. Z punktu widzenia jednostek samorządu terytorialnego szczególne znaczenie mają kąpieliska oraz miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, których funkcjonowanie zostało szczegółowo uregulowane w przepisach prawa.

1. Podstawy prawne funkcjonowania kąpielisk

Podstawowym aktem prawnym regulującym funkcjonowanie kąpielisk jest ustawa – Prawo wodne. To właśnie w tej ustawie znajdują się definicje oraz procedury związane z ich tworzeniem.

Kąpielisko jest wyznaczonym i oznakowanym fragmentem wód powierzchniowych, który został przeznaczony do kąpieli przez radę gminy w drodze uchwały.

Z kolei miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli stanowi rozwiązanie uproszczone – jest to miejsce dopuszczone do kąpieli na okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym.

W praktyce oznacza to, że gmina może:

utworzyć kąpielisko sezonowe, funkcjonujące przez cały sezon letni,
dopuścić funkcjonowanie miejsca okazjonalnego, np. na potrzeby festynu, wydarzenia sportowego lub krótkiego sezonu turystycznego.

Decyzja w tym zakresie powinna być poprzedzona analizą:

natężenia ruchu turystycznego,
możliwości zapewnienia bezpieczeństwa,
jakości wody,
dostępności infrastruktury ratowniczej.

2. Rola gminy w procesie tworzenia kąpieliska

Gmina pełni w tym zakresie przede wszystkim rolę organu planistycznego i nadzorczego.

Do jej najważniejszych obowiązków należy przygotowanie wykazu planowanych kąpielisk. Wykaz ten przyjmowany jest w drodze uchwały rady gminy.

W praktyce procedura wygląda następująco:

Podmiot zainteresowany utworzeniem kąpieliska (np. gmina, ośrodek sportu, przedsiębiorca) składa wniosek.
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje analizy wniosku.
Projekt wykazu kąpielisk podlega konsultacjom oraz opiniowaniu przez właściwe organy.
Rada gminy przyjmuje uchwałę określającą wykaz kąpielisk na dany sezon.

Na tym etapie istotne jest również uzyskanie opinii takich instytucji jak:

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie,
Państwowa Inspekcja Sanitarna,
właściwe organy ochrony środowiska.

3. Miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli

Miejsca okazjonalne stanowią rozwiązanie uproszczone, jednak nie oznacza to braku obowiązków po stronie organizatora.

Najważniejsze cechy takiego miejsca:

funkcjonuje maksymalnie 30 dni w roku,
nie wymaga wpisania do wykazu kąpielisk,
wymaga jednak spełnienia wymogów sanitarnych i bezpieczeństwa.

Organizatorem takiego miejsca może być:

gmina,
podmiot prowadzący działalność turystyczną,
organizator wydarzenia sportowego lub rekreacyjnego.

W praktyce wiele gmin korzysta z tej instytucji w sytuacji, gdy utrzymywanie pełnego kąpieliska przez cały sezon byłoby ekonomicznie nieuzasadnione.

4. Obowiązki w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa

Jednym z najważniejszych obowiązków organizatora kąpieliska jest zapewnienie bezpieczeństwa osób przebywających na obszarze wodnym.

Zagadnienie to reguluje przede wszystkim ustawa o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych.

Do podstawowych obowiązków należy:

1. Zapewnienie ratowników wodnych

Organizator kąpieliska musi zapewnić odpowiednią liczbę ratowników wodnych. Liczba ta zależy m.in. od:

wielkości kąpieliska,
liczby osób korzystających,
warunków hydrologicznych.

W praktyce oznacza to konieczność zawarcia umowy z podmiotem uprawnionym do wykonywania ratownictwa wodnego.

2. Wyposażenie w sprzęt ratowniczy

Kąpielisko musi być wyposażone w sprzęt umożliwiający prowadzenie akcji ratowniczej, w szczególności:

łodzie ratownicze,
koła ratunkowe,
rzutki ratownicze,
apteczki,
sprzęt do udzielania pierwszej pomocy.

3. Oznakowanie kąpieliska

Organizator zobowiązany jest do prawidłowego oznakowania kąpieliska. Dotyczy to m.in.:

wyznaczenia stref dla nieumiejących pływać,
wyznaczenia stref dla umiejących pływać,
oznaczenia granic kąpieliska.

Brak właściwego oznakowania jest jedną z najczęściej wskazywanych nieprawidłowości w trakcie kontroli.

4. Regulamin kąpieliska

Każde kąpielisko powinno posiadać regulamin korzystania, który musi być dostępny dla użytkowników.

Regulamin określa m.in.:

zasady korzystania z kąpieliska,
godziny funkcjonowania,
zakazy i ograniczenia.

5. Kontrola jakości wody

Jednym z kluczowych elementów funkcjonowania kąpieliska jest monitorowanie jakości wody.

Badania jakości wody prowadzone są zgodnie z harmonogramem ustalonym z Państwową Inspekcją Sanitarną.

W przypadku pogorszenia jakości wody możliwe jest:

wprowadzenie zakazu kąpieli,
czasowe zamknięcie kąpieliska.

W praktyce oznacza to konieczność stałej współpracy organizatora z inspekcją sanitarną.

6. Najczęstsze problemy w praktyce gmin

Do najczęściej spotykanych problemów należą:

brak właściwej dokumentacji dotyczącej organizacji kąpieliska,
nieprawidłowe oznakowanie stref kąpielowych,
niewystarczająca liczba ratowników,
brak aktualnych badań jakości wody,
nieprecyzyjne określenie odpowiedzialności organizatora.

Problemy te mogą prowadzić nie tylko do konsekwencji administracyjnych, lecz także do odpowiedzialności cywilnej w przypadku wypadków.

7. Znaczenie prawidłowej organizacji kąpielisk

Organizacja kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli jest jednym z istotnych elementów realizacji zadań własnych gmin w zakresie rekreacji i bezpieczeństwa mieszkańców.

Prawidłowe przygotowanie kąpieliska wymaga:

dobrej znajomości przepisów prawa,
właściwej organizacji ratownictwa wodnego,
zapewnienia odpowiedniej infrastruktury,
współpracy z organami sanitarnymi.

W praktyce właściwe przygotowanie sezonu kąpielowego pozwala ograniczyć ryzyko wypadków oraz uniknąć problemów prawnych w przypadku kontroli.

Podsumowanie

Organizacja kąpielisk oraz miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli jest zadaniem wymagającym zarówno znajomości przepisów prawa, jak i odpowiedniego przygotowania organizacyjnego.

Najważniejsze obowiązki gmin obejmują:

przygotowanie wykazu kąpielisk,
zapewnienie bezpieczeństwa na obszarach wodnych,
organizację ratownictwa wodnego,
monitorowanie jakości wody,
właściwe oznakowanie i regulaminy.

W praktyce prawidłowa realizacja tych zadań ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców i turystów korzystających z terenów wodnych.

Zadania JST w związku z organizacją kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli