Zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym. Obowiązki i szanse dla samorządu.

13 listopada 2025
brown wooden tool on white surface

 

Współpraca organów administracji publicznej (w tym jednostek samorządu terytorialnego) z organizacjami pozarządowymi jest jednym z fundamentalnych elementów realizacji polityk publicznych, a jej ramy prawne określa Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jest to kluczowy mechanizm, który pozwala na "prywatyzację" zadań publicznych, polegającą na zlecaniu ich wykonania podmiotom niepublicznym, działającym w interesie ogólnym.

Podstawowe zasady i formy współpracy

Organy administracji publicznej mają obowiązek prowadzenia działalności w sferze zadań publicznych we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Sfera tych zadań jest szeroka i obejmuje m.in. pomoc społeczną, ochronę zdrowia, kulturę, edukację, ekologię, a także wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej.

Współpraca ta odbywa się na zasadach pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.

Zlecanie realizacji zadań publicznych organizacjom pozarządowym może przyjąć jedną z dwóch form:

  • Powierzanie wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji.
  • Wspieranie wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na dofinansowanie ich realizacji.

Niezależnie od wybranej formy, choć zadanie realizuje podmiot niepubliczny, odpowiedzialność za jego realizację nadal spoczywa na organie, który je zlecił.

Procedury zlecania zadań – od konkursu do „małych zleceń”

Podstawowym trybem zlecania realizacji zadań jest otwarty konkurs ofert. Jest on obowiązkowy dla organu administracji publicznej, który zamierza zlecić realizację zadania. Konkurs ten ma na celu wyłonienie oferentów realizujących zadania publiczne, a udzielone środki stanowią dotację celową.

Aby jednak organizować konkursy w sposób usystematyzowany i transparentny, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego są obligowane do uchwalenia rocznego programu współpracy z organizacjami pozarządowymi. Program ten uchwala się do 30 listopada roku poprzedzającego jego obowiązywanie i musi on zawierać m.in.: cele główne i szczegółowe, zasady i formy współpracy, priorytetowe zadania publiczne oraz wysokość planowanych środków. Uchwalenie programu musi być poprzedzone obowiązkowymi konsultacjami z organizacjami pozarządowymi.

Istnieją również uproszczone tryby zlecania:

  • Tryb małych zleceń (Art. 19a): Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego może zlecić zadanie z pominięciem otwartego konkursu, jeśli jest ono lokalne lub regionalne, a wysokość dofinansowania nie przekracza 10 000 zł, a okres realizacji jest nie dłuższy niż 90 dni. Łączna kwota środków przekazanych jednemu podmiotowi w tym trybie w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć 20 000 zł.
     

Nadzór, sprawozdawczość i kontrola

Realizacja zadań publicznych zleconych w drodze umowy cywilnoprawnej wymaga dużej precyzji, zwłaszcza w zakresie finansów. Organizacje pozarządowe są zobowiązane do rachunkowego wyodrębnienia środków otrzymanych na realizację umowy.

Ponadto, po zakończeniu realizacji zadania, organizacja musi sporządzić szczegółowe sprawozdanie z wykonania zadania publicznego (w terminie 30 dni od zakończenia). Sprawozdanie to zawiera m.in. opis wykonania zadania, zestawienie wydatków oraz informacje o poniesionych nakładach (w tym wkład osobowy i rzeczowy, np. świadczenia wolontariuszy).

Organ administracji publicznej ma prawo dokonywać kontroli i oceny realizacji zadania pod kątem stopnia realizacji, efektywności, rzetelności, jakości oraz prawidłowości wykorzystania środków publicznych.

ZAPROSZENIE NA SZKOLENIE

Prawidłowe i efektywne zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym wymaga szczegółowej znajomości przepisów – od poprawnego ogłoszenia otwartego konkursu ofert, przez prawidłowe sporządzenie i zawarcie umowy, aż po kontrolę i rozliczenie dotacji zgodnie z wymogami prawa finansów publicznych. Błędne procedury mogą prowadzić do unieważnienia konkursu lub odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

AKADEMIA PRAWA SAMORZĄDOWEGO zaprasza na specjalistyczne szkolenie poświęcone Zlecaniu zadań publicznych organizacjom pozarządowym.

Podczas szkolenia nauczysz się, jak:

  • Prawidłowo klasyfikować formy zlecania (powierzanie vs. wspieranie).
  • Opracować i uchwalić Roczny Program Współpracy zgodnie z wymogami ustawowymi.
  • Prowadzić procedury konkursowe i stosować tryb małych zleceń (Art. 19a).
  • Wymagać i oceniać sprawozdania finansowe i merytoryczne (Art. 18).
  • Zapewnić zgodność działania z zasadami efektywności i jawności.

 

Zadbaj o efektywność i legalność współpracy z trzecim sektorem! Zarejestruj się już dziś!

Link do rejestracji:
https://aps.clickmeeting.com/zlecanie-zadan-publicznych-organizacjom-pozarzadowym/register

Pamiętaj, że zlecanie zadań publicznych organizacjom pozarządowym działa jak most, który łączy zasoby publiczne z energią i specjalistyczną wiedzą sektora pozarządowego. Aby ten most był trwały i bezpieczny, musi być zbudowany na solidnych fundamentach prawnych, które gwarantują przejrzystość (jawność) i rzetelność (efektywność) każdej transakcji.

akademia@akademprasam.pl

tel. +48 884 214 543

Website created in white label responsive website builder WebWave.